رفتن به محتوا
اقلیم و جمعیتDJAIRI
فا
سه عضو تیم الجزری دیجیتال در میان دیوارهای بازالتی ام‌الجمال ایستاده‌اند

ایستگاه نخست · خواندن میراث

ام‌الجمال: آب باران در شهری از بازالت

در ام‌الجمال، در شمال اردن، مخزن‌ها و آبراهه‌های رواناب می‌گویند مردم چگونه با کم‌آبی زندگی می‌کردند. ما این سازه‌ها را می‌خوانیم تا بفهمیم تجربهٔ آن‌ها امروز چه می‌تواند عرضه کند.

بازدیدی در میان سازه‌های بازالتی ام‌الجمال برای خواندن سامانهٔ آبی و دانش محلی. · عکس: بایگانی الجزری دیجیتال

کجا؟

ام‌الجمال در استان مفرق در شمال اردن و نزدیک مرز سوریه است؛ شهری تاریخی که از سنگ بازالت سیاه ساخته شده است.

پرسش چیست؟

آب باران در محیطی خشک چگونه گردآوری، منتقل و ذخیره می‌شد؟ و کدام اصول را می‌توان امروز بدون تقلید از شکل سازه‌ها فهمید؟

چه کرده‌ایم؟

  • بازدیدهای میدانی برای مستندسازی و عکاسی از سامانهٔ کهن برداشت آب (خرداد و تیر ۱۴۰۵ / ژوئن و ژوئیهٔ ۲۰۲۶).
  • بررسی مخزن‌های اصلی، حوضچه‌های ته‌نشینی و مسیرهای انتقال آب.
  • مواد معرفی، یک ویدئوی میدانی و دفترچه‌ای تعاملی برای بیلان آب در وب‌سایت آزمایشگاه الجزری دیجیتال.

گام بعدی چیست؟

  • پیوند دادن آموخته‌های ام‌الجمال با آزمایش میدانی دیرالکهف.
  • تهیهٔ مواد آموزشی برای پژوهشگران و شهرداری‌ها دربارهٔ اصول برداشت آب در محیط‌های خشک.
  • پیشنهادهایی در دست بررسی: «آزمایشگاه حکمت آب» و «آکادمی حکمت آب». هنوز اجرا نشده‌اند.

حکمت آب در شهری خشک

ام‌الجمال رود یا چشمهٔ دائمی نداشت. مردم آب باران را گرد می‌آوردند و به مخزن‌ها و برکه‌ها هدایت می‌کردند و پیش از ذخیره، حوضچه‌هایی گل‌ولای را ته‌نشین می‌کرد. این زنجیره — گردآوری، انتقال، ته‌نشینی، ذخیره، مصرف — همان چیزی است که در محل می‌کوشیم بخوانیم.

یکی از اعضای تیم کنار برکه‌ای سنگی در ام‌الجمال و در کنار بنر الجزری دیجیتال ایستاده است
کنار برکه‌ای در ام‌الجمال هنگام بازدید تیم، در کنار بنر الجزری دیجیتال. عکس: بایگانی الجزری دیجیتال

ما چه می‌کنیم؟

ما ام‌الجمال را بازسازی نمی‌کنیم و آثارش را تقلید نمی‌کنیم. سازه‌ها را مستند می‌کنیم و مسیرهایشان را می‌خوانیم، سپس اصول را به پرسش‌ها و محاسبه‌هایی قابل بازبینی تبدیل می‌کنیم. دخالت در محوطه‌ای باستانی کار ما نیست؛ کار ما خواندن و آموختن است.

خودتان امتحان کنید

حساب کنید یک سطح چه مقدار باران جمع می‌کند، یا دفترچهٔ تعاملی بیلان آب را در وب‌سایت آزمایشگاه باز کنید.

محاسبه‌گر برداشت دفترچهٔ مسیر آب در ام‌الجمال — آزمایشگاه الجزری دیجیتال (پیوند بیرونی) (به انگلیسی)

تازه‌های پروژه

بازتاب مطبوعاتی

«حکمت آب از ام‌الجمال تا صحرای عربی»

ایستگاه 2 · دیرالکهف →

از شبکهٔ الجزری دیجیتال

گام بعدی شما در دیگر کارهای ما: بیاموزید، منتشر کنید، بیازمایید و مشارکت کنید.

همهٔ کارهای ما در درگاه DJAIRI (پیوند بیرونی)